Artykuły

Jak stwierdzić niedobór cynku? Jak się objawia

Cynk należy do składników mineralnych o szerokim spektrum funkcji w organizmach żywych. Jest drugim po żelazie najobficiej występującym u ludzi mikroelementem. Nie bez przyczyny często pojawia się w suplementach diety ukierunkowanych m.in. na poprawę odporności, czy kondycji włosów i paznokci.

Działanie cynku w organizmie

Cynk jest niezbędny do wzrostu i rozwoju organizmu. Na poziomie komórkowym jest zaangażowany w proliferację, różnicowanie i apoptozę komórek, czyli procesy konieczne do życia. Mechanizmy związane z aktywnością cynku obejmują: procesy immunologiczne, metaboliczne, syntezę DNA, mechanizmy zmysłów wzroku i smaku, czy funkcji psychicznych, w tym zachowania oraz funkcji rozrodczych. Ponadto cynk jest niezbędny do neurogenezy oraz neurotransmisji i plastyczności synaps, a także funkcjonowania niektórych hormonów, co ma duże znaczenie niemal na każdym etapie życia.

Zapotrzebowanie na cynk i źródła

Młodzież oraz osoby dorosłe powinny spożywać około 11 mg cynku dziennie w przypadku mężczyzn i 8 – 9 mg w przypadku kobiet. Podczas ciąży oraz laktacji zapotrzebowanie na cynk może wzrosnąć nawet do 12 – 13 mg dziennie.

Zalecane dzienne spożycie zależne jest od między innymi wielkości podaży z dietą oraz przyswajalności. W krytycznych przypadkach biodostępność cynku z pożywienia może wynieść nawet około 30%, gdyż wchłanianie ograniczane jest m.in. przez obecność fitynianów, czy fosforu w innych produktach spożywczych. Kolejnym aspektem ograniczającym poziom i funkcjonowanie cynku w organizmie są związane z zaburzeniami przewodu pokarmowego słabe wchłanianie, a także wzmożone jego wydalanie. Najlepszymi źródłami cynku w diecie są produkty zwierzęce, takie jak mięso czy podroby, dlatego przy ograniczaniu ich spożycia czasami konieczna może być suplementacja.

Niedobór cynku

Niedobory cynku pojawić się mogą między innymi w przypadku niedostatecznej podaży, ograniczonego wchłaniania, a także stanów patofizjologicznych organizmu takich jak: zespół Brandta, psyloza, choroba Crohna, anemie hemolityczne, choroby nerek, alkoholizm i marskość wątroby, przewlekły stres i stany zapalne.

Objawami niedoborów mogą być natomiast: opóźnienie wzrostu i rozwoju u dzieci, osłabienie odporności, zapalenia skóry, ograniczenie tempa gojenia się ran, wypadanie włosów, czy zaburzenia ze strony układu nerwowego, takie jak dezorientacja, czy ataksja. Poza szacowanym poziomem spożycia cynku i obserwacją objawów niedoboru do diagnostyki posłużyć może również badanie poziomu cynku w osoczu. Dolne granice docelowego poziomu cynku w organizmie to około 10.7 µmol/L – 11.5 µmol/L (700 mg/L – 750 mg/L).

Poza regularnym spożyciem dobrej jakości produktów mięsnych źródłem dobrze przyswajalnego cynku mogą być również suplementy diety, a najwyższą biodostępnoścą charakteryzują się formy cytrynianu i glukonianu.

Źródło:

Maret W, Sandstead HH. Zinc requirements and the risks and benefits of zinc supplementation. J Trace Elem Med Biol. 2006;20(1):3-18. doi: 10.1016/j.jtemb.2006.01.006. Epub 2006 Feb 21. PMID: 16632171.

Tagi

Jakub Wiącek

Jakub Wiącek – magister neurobiologii (2019) i licencjonowany dietetyk (2016) z uprawnieniami trenera personalnego (2015) oraz instruktora rekreacji ruchowej i sportów siłowych (2013). Autor wielu artykułów o tematyce popularnonaukowej, szczególnie z zakresu zdrowia, dietetyki i suplementacji. Pasjonat sportów siłowych i zdrowego stylu życia od ponad 10 lat, od początku tej przygody fan forum oraz sklepu SFD. Obecnie doktorant nauk o kulturze fizycznej AWF, do zainteresowań badawczych zalicza neurobiologię, fizjologię i biochemię, a w szczególności zagadnienia związane z funkcjonowaniem układu endokannabinoidowego, zjawiskiem bólu oraz mikroflorą jelitową. Wiedzę uzupełniającą zdobywał na kursach dobrej praktyki w badaniach klinicznych (2019) oraz opieki farmaceutycznej nad pacjentem z bólem (2019)

Może Ciebie zainteresować

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Przeczytaj również
Zamknij
Back to top button
Close